In heel Friesland werken gemeenten, woningcorporaties, zorg- en welzijnsorganisaties, het zorgkantoor, de provincie en inwonersinitiatieven samen al drie jaar aan één doel: zorgen dat ouderen zo lang mogelijk prettig en zelfstandig thuis kunnen wonen, ook wanneer zij extra hulp of zorg nodig hebben. De samenwerkende partijen concludeerden tijdens een congres op 14 januari dat er mooie stappen zijn gezet, maar dat de realisatie langzamer gaat dan vooraf gedacht.
Elkaar helpen en ondersteunen
Een inspirerend voorbeeld is het initiatief Trynwâlderein in de Trynwâlden. Opgezet voor en door dorpsbewoners. Inwoners hebben samen de afspraak gemaakt om op elkaar te letten en elkaar te ondersteunen. Bestuursleden Mieke van Heeringen en Antje van Popta ervaren dagelijks hoe waardevol deze aanpak is: “Vaak begint het met een eenvoudige vraag, zoals vervoer, een boodschap of hulp bij een klein klusje. Door de onderlinge betrokkenheid signaleren we snel wanneer iemand kwetsbaarder wordt en kunnen we samen oplossingen vinden.”
Nieuwe woonvormen zijn nodig om langer thuis wonen mogelijk te maken
Tegelijkertijd zien Mieke en Antje ook dat er grenzen zijn aan het langer thuis wonen. Niet alles is op te vangen met onderlinge hulp. Veel mensen wonen in woningen die niet goed geschikt zijn om oud in te worden. Denk aan veel op- en afstapjes, kleine badkamers of een ligging ver van andere mensen en voorzieningen. “Als je slecht ter been raakt en meer hulp nodig hebt, dan is dat soms best ingewikkeld” zegt Mieke.
Daarom wil het bestuur van de Trynwâlderein verder kijken dan ondersteuning aan huis alleen, en onderzoeken zij de mogelijkheden voor een woonvoorziening voor ouderen in de Trynwâlden. Een plek waar ouderen zelfstandig kunnen wonen in geschikte woningen, dichtbij een ontmoetingsplek waar je gemakkelijk even binnenloopt. “En waar voldoende ouderen bij elkaar wonen, zodat een thuiszorgorganisatie de hele dag in de buurt kan zijn” zegt Mieke. “Vroeger had je hier het verzorgingshuis Skewiel,” zegt Antje. “Wie weet kan er opnieuw iets moois ontstaan, passend bij deze tijd.” In de Trynwâlden werken onder andere de thuiszorgorganisaties Kwadrant en Patyna, welzijnsorganisatie KEaRN, de gemeente Tytsjerksteradiel en zorgverzekeraar De Friesland mee aan het project.
Al mooie voorbeelden
Volgens Bert Bokma van zorgkantoor Friesland zijn alle initiatieven juist nu van groot belang. “Door de vergrijzing zijn er in Friesland steeds meer ouderen en dus ook meer mensen met een zorgvraag. Het aantal zorgmedewerkers groeit niet mee. Trynwâlderein anticipeert goed op dat vraagstuk en faciliteert wat ouderen graag willen. En er zijn natuurlijk ook al een paar andere mooi voorbeelden, waar langer zelfstandig wonen gewoon kan, zoals De Parkflat in Sneek en De Miente in Gorredijk”.
Zorg thuis steeds beter te realiseren
“De zorg die we tegenwoordig bij mensen thuis kunnen bieden, was tien jaar geleden ondenkbaar. De afgelopen jaren hebben de thuiszorgaanbieders zich hier snel in ontwikkeld. Een geschikte woning en woonomgeving zijn dan wel erg belangrijk. Daarom trekken we als zorgorganisaties samen op in deze beweging en maken we met elkaar afwegingen over wat realistisch en verantwoord is.” Aldus Jan Maarten Nuijens van Kwadrant.
Gemeenten op zoek naar meer passende woningen
Binnen het samenwerkingsprogramma kijken woningcorporaties, beleggers en zorgaanbieders met gemeenten naar plekken waar meer passende zelfstandige woningen voor ouderen gerealiseerd kunnen worden. Wethouder Hein de Haan, van Leeuwarden zegt daarover: “Als gemeente hebben wij besloten dat wij minimaal 1.100 geclusterde woningen voor ouderen willen realiseren. Dit zijn de woningen waar je zelfstandig kunt wonen, elkaar gemakkelijk kunt ontmoeten, voorzieningen dichtbij zijn en de zorg nabij voor als dat nodig is. We hebben daarbij ook aandacht voor bestaande complexen en buurten waar veel ouderen wonen.”